Rozpoczęcie działalnośći od podstaw
Dzień dobry państwu, Trojanowski Sławomir radca prawny. Dzisiaj porozmawiamy o tym co istotnego jest przy zakładaniu działalności gospodarczej i jaką procedurę przygotować, jak ją przejść. Otóż działalność gospodarcza to działalność, która jest zorganizowaną działalnością realizowaną w sposób ciągły w celu osiągnięcia zarobku. A kto może ją w Polsce założyć? W Polsce założyć taką działalność może każda osoba fizyczna, która posiada pełną zdolność do czynności prawnych, czyli osoby, które nie ukończyły lat 18 nie mogą takiej działalności zarejestrować. Nie musi to być Polak, musi to być mieszkaniec Unii Europejskiej, który funkcjonuje również na naszym rynku w Polsce. Działalność gospodarczą musimy założyć wówczas, jeżeli planujemy bądź też realizujemy jakąś działalność w sposób ciągły i ta działalność przynosi nam przychody, które wynoszą w skali miesiąca więcej niż 50% minimalnego wynagrodzenia. Na dzień dzisiejszy jest to około 1500 złotych. Jeśli takie przychody uzyskujemy co miesiąc stale, to wówczas mamy obowiązek zarejestrowania już tej działalności, którą realizujemy. Kiedy nie musimy działalności gospodarczej rejestrować? Otóż nie muszą działalności rejestrować rolnicy, którzy prowadzą działalność agroturystyczną, również jeżeli zajmują się handlem detalicznym bądź produkcją wina, to takiej działalności gospodarczej nie muszą rejestrować. Elementem podstawowym tak naprawdę przy zakładaniu działalności gospodarczej, dwoma w zasadzie elementami jest to jaką wybrać nazwę, bo to jest często kłopot. Jak się nazwać, żeby to miało sens i było łatwo czytelne dla odbiorcy naszych usług, towarów, dostaw oraz jaki przedmiot działalności przyjąć, aby nasza działalność w przyszłości przynosiła przychody i była zgodna z prawem. Jeśli chodzi o ten pierwszy element, to wbrew pozorom jest to dość istotny element, który ciągnie się później przez naszą działalność, przez cały okres naszej działalności. Oczywiście możemy nazwę zawsze zmienić po roku, dwóch, pięciu, dziesięciu czy dwudziestu latach, ale ta zmiana nazwy niekoniecznie dobrze będzie wpływała na odbiór naszego przedsiębiorstwa, które prowadzimy w ramach działalności gospodarczej. Ponieważ klienci naszych usług, naszych towarów, naszych dostaw przyzwyczajają się najnormalniej w świecie do nazwy i później z tą nazwą wiążą nasze usługi, nasze towary. Jeżeli będziemy ją zmieniali, to automatycznie będzie następowało oderwanie tej naszej nazwy starej od naszych usług. Czasem przedsiębiorcy decydują się na to celowo, aby zmienić, oderwać się na przykład od naszych usług. Natomiast z zasady tak się nie czyni. Z punktu widzenia biznesowego, a co ważne, jeśli wybieramy już tą nazwę żebyśmy się również nie wpędzili w kłopoty mówiąc kolokwialnie. Otóż nazwa to jest zindywidualizowane określenie naszej działalności. Zgodnie z przepisami działalność musi zawierać imię i nazwisko przedsiębiorcy, ponieważ mówimy oczywiście o działalności gospodarczej osoby fizycznej, nie mówimy dzisiaj o działalności gospodarczej prowadzonej w formie spółek osobowych czy spółek kapitałowych, tylko mówimy o działalności gospodarczej osoby fizycznej, która rejestrowana jest w centralnej ewidencji działalności gospodarczej. Nazwa ta zawiera, tak jak powiedziałem wcześniej imię i nazwisko plus może – chociaż nie musi – dookreślenie indywidualizujące tą nazwę. Na przykład możemy to nazwać: ksero usługi Jan Kowalski albo lokum usługi najmu nieruchomości Jan Kowalski, bądź też jakieś jakieś inne określenie. Ono jest o tyle ważne, że na rynku lokalnym, na którym planujemy swoją działalność, ta nazwa nie powinna być kojarzona wprost z inną działalnością gospodarczą, która już w naszym rynku lokalnym występuje, bowiem są czasami tacy przedsiębiorcy, mówiąc w cudzysłowiu – nowi przedsiębiorcy, którzy chcą żerować na nazwach już występujących na rynku lokalnym, po to żeby łatwiej ich usługi się sprzedawały, żeby ich towary łatwiej sprzedawały się, ponieważ już jest przedsiębiorca, który pod daną nazwą występuje na rynku i sprzedaje swoje towary z sukcesem. My, żebyśmy mogli na sukcesie tego przedsiębiorcy skorzystać przyjmujemy nazwę identyczną, bądź bardzo zbliżoną. W takiej sytuacji pamiętajmy, że ten przedsiębiorca, który już występuje na rynku i ma tę nazwę, pomimo tego, że na przykład nie jest ona zastrzeżona w urzędzie patentowym, to mimo wszystko może wystąpić do nas z żądaniem zaprzestania używania nazwy, która kojarzy się bezpośrednio z jego nazwą. Jeżeli nic z tym nie zrobimy i będziemy dalej funkcjonowali pod taką nazwą, nawet zbliżoną bardzo do tego przedsiębiorcy, to wówczas może one wystąpić również z roszczeniem do nas nawet o zapłatę z tytułu poniesionych albo utraconych korzyści, wynikających z tego, że my weszliśmy z towarami podobnymi, takimi samymi i żerujemy na jego nazwie. Takie postępowanie wówczas toczy się na podstawie ustawy o nieuczciwej konkurencji przed sądami powszechnymi. Kolejnym elementem, który musimy zaplanować i który przy zgłoszeniu działalności gospodarczej występuje to jest adres. W ramach działalności gospodarczej musimy w rejestrze wskazać adres stałego prowadzenia działalności gospodarczej, musimy wskazać adres siedziby naszej działalności gospodarczej, możemy również wskazywać adresy, które są adresami dodatkowymi naszej działalności gospodarczej – jeśli mamy filie bądź oddziały naszej działalności gospodarczej. Możemy również wskazać adres do korespondencji, czyli na przykład nie stać nas na razie na wynajem biura bądź jakieś nieruchomości w celach prowadzenia działalności gospodarczej, wskazujemy adres naszej stałej siedziby jako nasze mieszkanie gdzie zamieszkujemy, natomiast korzystamy z biura coworkingowego, czyli mamy jakieś biurko wynajęte w biurze i tam wskazujemy adres do korespondencji. Czyli wszelka korespondencja, która będzie kierowana na podstawie wpisów działalności gospodarczej będzie trafiała do tego biura coworkingowego. Oczywiście w ramach tej rejestracji adresu musimy wylegitymować się prawem do tej nieruchomości, w której wskazujemy adres. Czyli będzie to albo prawo własności czy akt notarialny, wyciąg z księgi wieczystej, będzie to umowa użyczenia, umowa najmu bądź umowa dzierżawy. Kolejną kwestią, którą należy poruszyć przy rejestracji działalności gospodarczej to jest określenie przedmiotu działalności gospodarczej. Co to znaczy? To jest to, czym się będziemy zajmować w działalności gospodarczej, będziemy produkować dla przykładu papier albo książki, będziemy świadczyć usługi wynajmu, pośrednictwa w wynajmie nieruchomości albo sprzedaży nieruchomości, będziemy zajmować się produkcją gwoździ bądź jakichś innych artykułów metalowych. W takiej sytuacji musimy wskazać działalność główną, działalność podstawową, którą będziemy się zajmowali i możemy składać wiele różnych, innych działalności, które będą działalnościami pobocznymi. Aby określić te nasze rodzaje działalności to najlepiej spojrzeć w internecie do polskiej klasyfikacji działalności, poszukać przepisów dotyczących polskiej klasyfikacji działalności i tam znaleźć tą działalność, którą planujemy rozpocząć. W polskiej klasyfikacji działalności wymienione są działalności oraz określone są definicje tych działalności, więc w związku z tym, czytając tę definicję będziemy przyporządkowali swojej działalności numer z PKD i taki numer powinniśmy wskazać przy rejestracji naszej działalności gospodarczej. Kolejny element przy prowadzeniu działalności gospodarczej to jest prawo do prowadzenia danej działalności gospodarczej, danego przedmiotu działalności. Otóż niektóre działalności wymagają szczególnych pozwoleń, na przykład jeżeli będziemy chcieli prowadzić sklep ze sprzedażą alkoholu będziemy musieli otrzymać odpowiednie zezwolenie z urzędu gminy, na terytorium której będziemy ten sklep prowadzili. Jeśli będziemy chcieli otworzyć na przykład aptekę, również będziemy musieli mieć pozwolenie dotyczące prowadzenia działalności aptekarskiej, sprzedaży leków i tak jest podobnie z innymi działalnościami. Jeśli będziemy chcieli na przykład wydobywać złoża kopalin czyli na przykład żwir, będziemy musieli mieć na to stosowne pozwolenia. W takiej sytuacji, jeżeli zaczynamy działalność, musimy zastanowić się nad tym, czy nasze działalności to nie są takie typowe, proste, codzienne działalności, czy nie wymagają szczególnych pozwoleń. Nie sposób tutaj proszę państwa omówić wszystkich rodzajów działalności i określić czy dana działalność wymaga pozwolenia, do tego są szczególne przepisy. Warto również wtedy skonsultować to, jeśli nie odczytamy tych elementów, nie przeanalizujemy na podstawie informacji internetowych, warto wówczas zgłosić się do osób, które zajmują się przepisami prawa. Czyli na przykład do radców prawnych, adwokatów bądź punktów nieodpłatnej pomocy prawnej, w których prawnicy nieodpłatnie państwu udzielą informacji w zakresie pozwoleń, czy też dana działalność gospodarcza wymaga pozwolenia szczególnego do jej prowadzenia, czy też nie. Jeśli chodzi o rozpoczęcie działalności gospodarczej, to również istotnym elementem jest forma opodatkowania, czyli to, w jaki sposób będziemy płacili podatki dla skarbu państwa. W tej chwili w Polsce występują trzy rodzaje, trzy formy opodatkowania. Jest to opodatkowanie na zasadach ogólnych, przy których to podatek płacimy w zależności od wysokości dochodów w wysokości 12 bądź 32%, czyli im większy dochód w tym większe oprocentowanie naszego podatku naszego dochodu. 12 bądź 32 jest to tak zwana stawka liniowa, która jest ponad 19%, czyli bez względu na to jaki, dochód będziemy osiągali, zawsze zapłacimy 19% od dochodu. Mamy również możliwość wybrania tak zwanego ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. Czym się różni pierwsza forma opodatkowania? Zasady ogólne i stawka liniowa są to podatki określone na podstawie dochodu, dochód to jest przychód minus koszt. Czyli jeżeli sprzedaliśmy za 10 000 zł naszych towarów bądź usług, przy koszcie który musieliśmy ponieść, żeby ten dochód osiągnąć, załóżmy jest to 5000 zł, zostaje nam dochód wysokości 5000 zł, więc ten przychód minus koszt. Otrzymaliśmy 10 000 zł od naszych odbiorców usług bądź towarów, zapłaciliśmy 5000 zł zakupując jakieś półprodukty do wykonania naszych towarów bądź usług, zostaje nam 5000 zł – to jest nasz dochód i od tego dochodu płacimy 12 bądź 32% podatku. Dla przykładu, bez względu na to ile tego dochodu jest, według stawki liniowej zawsze płacimy 19%. Wybierając ryczałt przychodów ewidencjonowanych płacimy zawsze ryczałt, bez względu na to jaki mamy przychód. Przy czym ryczałt jest stały w zależności również od tego, jak wiele tego przychodu będzie. Jeśli on będzie się zmieniał też przepisy będą miała to wpływ i mogą wpływać na obowiązek zmiany tego ryczałtu. Kolejnym podatkiem, o którym należy wspomnieć jest to podatek VAT, czyli podatek od towarów i usług. Doliczamy go do każdej naszej transakcji, czyli jeżeli wykonujemy usługę pośrednictwa w wynajmie nieruchomości i pobieramy od tego dla przykładu 500 zł to musimy do tego doliczyć podatek VAT od towarów i usług. Jeżeli sprzedajemy wyprodukowane gwoździe, też będziemy musieli do tego doliczyć podatek VAT. Nie do każdej usługi, nie do każdego towaru doliczamy podatki. W zależności od tego jak przepisy nam mówią, to te podatki naliczamy. Niektóre usługi są zwolnione z podatku, niektóre są oprocentowane 8% stawką podatku, niektóre 12%, 23%. W związku z tym tak naprawdę, jeżeli już rozpoczynamy działalność to warto trafić do biura rachunkowego, które sprawdzi nam jak będą oprocentowane nasze usługi, nasze towary, czy w ogóle będzie oprocentowane i czy musimy się zgłosić do urzędu skarbowego z naszą działalnością. Jeśli okaże się, że nie musimy płacić podatków, to nie będziemy musieli zgłaszać się z rejestracją jako podatnik od towarów i usług VAT. Dlatego wraz z planowaniem działalności gospodarczej warto zapoznać się z przepisami dotyczącymi opodatkowania podatkiem od towarów i usług, najlepiej w biurze rachunkowym, które stale zajmują się zawodowo działalnością w zakresie księgowości, rachunkowości przedsiębiorców i wiedzą jak zweryfikować to, czy dana usługa, dany towar, który produkujemy będzie podlegał opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, tak zwanym podatkiem VAT. Rachunek bankowy – przedsiębiorca w dzisiejszych czasach w zasadzie nie jest w stanie funkcjonować bez rachunku bankowego. W szczególności, że jeżeli mamy do czynienia z przedsiębiorcą osiągającym spore obroty w zakresie swojej działalności gospodarczej, spore przychody, to ten przedsiębiorca może dokonywać płatności o kwotach powyżej 15 000 zł do innych przedsiębiorców za pośrednictwem banku. W tej sytuacji jest zobligowany do tego, aby posiadać rachunek bankowy i za pomocą rachunku bankowego wykonywać te płatności. Podobnie z podatkami czy z płatnościami do zakładu ubezpieczeń społecznych, też te płatności już dzisiaj zwykle wykonywane są przelewami. Teoretycznie jest możliwość płacenia podatku i wpłat do zakładu ubezpieczeń społecznych w drodze przelewów pocztowych, ale dzisiaj w zasadzie się już tego nie praktykuje. Zresztą utrudnia to później tak naprawdę funkcjonowanie działu księgowości, działu rachunkowości czy biura rachunkowego, które nas obsługuje. A i księgowanie tych transakcji, tych płatności jest łatwiejsze, jeżeli wykonujemy tego w formie przelewu rachunków bankowych. Już tak na koniec – przy rejestracji działalności gospodarczej możemy ustanowić pełnomocnika, który jest wpisany do rejestru działalności gospodarczej w zakresie określonym w tym rejestrze. Będzie on mógł wykonywać za nas czynności zobowiązania, nabywać prawa i obowiązki w naszym imieniu, na naszą rzecz. Oczywiście plusem tego jest to, że nie będziemy musieli za każdym razem udzielać pełnomocnictwa na piśmie, przekazywać do jakichś kontrahentów, aby to zostało przyjęte, że dana osoba jest przy nas umocowana. Wystarczy, że taki nasz pełnomocnik wylegitymuje się w kontaktach z naszym kontrahentem, że posiada pełnomocnictwo i w tej sytuacji jest to pełnomocnictwo skuteczne, ważne, pozwalające naszemu pełnomocnikowi na podejmowanie czynności w naszym imieniu w takim zakresie, w jakim tylko pomocnictwo zostało oczywiście udzielone. W zasadzie to chyba wszystko jeśli chodzi o takie elementy podstawowe. Oczywiście moglibyśmy tutaj bardzo długo rozmawiać na temat działalności gospodarczej i tego jakie powinniśmy zakładać elementy jeszcze inne szczególne, które są nieobligatoryjne w ramach działalności gospodarczej, ale myślę, że to jest rozmowa na wielogodzinną dysputę. Mogę dodać jeszcze jedną kwestię, że dzisiaj najprościej jest założyć działalność gospodarczą poprzez rejestrację jej przez stronę internetową biznes.gov.pl i rozpoczęcie działalności gospodarczej w zasadzie trwa kilka minut. To wszystko na dzisiaj, dziękuję bardzo.
