Przesłanki uznania za zmarłego w okresie pokoju

Uznanie za zmarłego jest instytucją prawa, polegającą na sądowym uznaniu osoby za zmarłą po upływie określonego czasu. Przesłanki i terminy uznania za zmarłą osoby zaginionej w okresie pokoju zostały uregulowane w art. 29 – 30 Kodeksu cywilnego.

W polskim systemie prawnym obowiązuje zasada, iż osobę zaginioną można uznać za zmarłą, jeżeli upłynęło dziesięć lat od końca roku kalendarzowego, w którym według istniejących wiadomości osoba ta jeszcze żyła. Podkreślić należy, iż nie oznacza to, że termin dziesięciu lat będzie zawsze liczony od końca roku, w którym dana osoba zaginęła. Może się bowiem zdarzyć sytuacja, iż w toku postępowania o uznanie za zmarłego zostanie ujawnione, że zaginiona osoba była widziana żywa w późniejszym okresie i od końca roku, w którym to była widziana ostatni raz rozpocznie bieg dziesięcioletni termin.

Ustawodawca wskazał również okoliczności wpływające na wydłużenie albo skrócenie  podstawowego terminu. Pierwszą, prowadzącą do skrócenia terminu, jest sytuacja, w której gdyby w chwili uznania za zmarłego zaginiony ukończył już siedemdziesiąt lat, to do uznania go za zmarłego wystarcza upływ pięciu lat. Uznanie za zmarłego nie może nastąpić przed końcem roku kalendarzowego, w którym zaginiona osoba ukończyłaby dwadzieścia trzy lata, co w konsekwencji może oznaczać wydłużenie terminu.

Natomiast w przypadku, gdy do zaginięcia osoby doszło w czasie podróży powietrznej lub morskiej w związku z katastrofą statku lub okrętu albo w związku z innym szczególnym zdarzeniem (np. wypadnięcie za burtę), osoba ta może zostać uznana za zmarłą po upływie sześciu miesięcy od dnia, w którym nastąpiła katastrofa albo inne szczególne zdarzenie. Aczkolwiek, jeżeli nie ma możliwości stwierdzenia, iż doszło do katastrofy statku lub okrętu, bieg sześciomiesięcznego terminu rozpoczyna się dopiero z upływem roku od dnia, w którym statek albo okręt miał przybyć do portu przeznaczenia, a w razie gdyby nie miał portu przeznaczenia – z upływem dwóch lat od dnia, w którym powzięto o nim ostatnią wiadomość.

Jeżeli natomiast osoba zaginęła w związku z bezpośrednim niebezpieczeństwem dla życia, tj. takim które w sposób przekraczający zwykłe warunki zwiększa prawdopodobieństwo śmierci (np. powódź, lawina, porwanie), to osoba ta może zostać uznana za zmarłą po upływie roku od dnia ustania niebezpieczeństwa albo zgodnie z okolicznościami, gdy niebezpieczeństwo to winno było ustać.

Autor: Lidia Makarewicz


Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych przez Fundację Togatus Pro Bono w celu korzystania z usługi „Newsletter”. Oświadczam, że zapoznałem/am się z pouczeniem dotyczącym prawa dostępu do treści moich danych i możliwości ich poprawiania. Jestem świadom/a, iż moja zgoda może być odwołana w każdym czasie, co skutkować będzie usunięciem moich danych osobowych z bazy danych Fundacji. Pełny tekst polityki prywatności oraz Regulamin.

FreshMail.pl