Omówienie wniosku o pozbawienia władzy rodzicielskiej

Wniosek o pozbawienie władzy rodzicielskiej może zostać złożony w sytuacji, kiedy rodzic lub rodzice dziecka, nadużywają swojej władzy rodzicielskiej bądź z niej nie korzystają w sposób prawidłowy.

Wniosek o pozbawienie władzy rodzicielskiej może zostać złożony przez jednego z rodziców, przez osoby bliskie dziecku, jak również przez prokuratora lub pracownika szkoły, do której uczęszcza dziecko.

Postępowanie o pozbawienie władzy rodzicielskiej może zostać wszczęte również z urzędu. Postępowanie takie jest wszczynane, jeżeli sąd otrzyma informacje dotyczące tego, że władza rodzicielska jest sprawowana w sposób nieodpowiedni. Rodzice mogą zostać pozbawieni władzy jedynie po przeprowadzeniu rozprawy, w której biorą udział ławnicy.

Przesłanki złożenia wniosku:

Zgodnie z art. 111 §1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego rażące zaniedbywanie przez rodziców obowiązków względem dziecka daje podstawę do pozbawienia ich tej władzy. Rażące zaniedbywanie obowiązków wobec dziecka to inaczej zaniedbanie poważne, nacechowane nasileniem złej woli, uporczywością i niepoprawnością. Także zachowanie stanowiące zagrożenie dla zdrowia lub życia dziecka.

Sąd może orzec o odebraniu władzy rodzicielskiej rodzicom dziecka jedynie w sytuacji, gdy zostanie spełniona którakolwiek z przesłanek określonych w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym.

Sąd może odebrać władzę rodzicielską, jeżeli:

  • rodzice nadużywają władzy rodzicielskiej – oznacza to, ze sprawują opiekę nad dzieckiem w sposób, który może wpłynąć negatywnie na zdrowie lub życie dziecka. Wśród przykładów nadużywania władzy rodzicielskiej możemy wymienić m.in.: stosowanie przemocy fizycznej lub psychicznej; nakłanianie dziecka do czynów prawnie zakazanych; seksualne wykorzystywanie dziecka; nadużywanie  alkoholu lub innych substancji przez rodzica.
  • rodzice przez dłuższy czas nie są w stanie sprawować władzy rodzicielskiej – jest to sytuacja w której rodzice lub rodzic zaginął; przebywa przez długi czas w zakładzie karnym lub psychiatrycznym. Trwałą przeszkodą w sprawowaniu władzy rodzicielskiej jest również przewlekła choroba oraz wyjazd za granicę z zamiarem stałego pobytu poza granicami kraju przy jednoczesnym braku zainteresowania dzieckiem;
  • rodzice dopuszczają się zaniedbań obowiązków rodzicielskich – dochodzi do takiej sytuacji kiedy rodzice systematycznie, przez znaczny okres czasu nie interesują się sytuacją dziecka. Nie dbają o jego wychowanie i utrzymanie. Za przykładały można podać m.in.: niełożenia na jego utrzymanie; niezapewnianie mu posiłków; pozwalanie na zażywanie przez dziecko alkoholu lub innych groźnych substancji; tolerowanie jego zachowania niezgodnego z prawem. Sąd orzeka pozbawienie praw rodzicielskich w przypadkach kiedy rodzice przez dłuższy czas zaniedbują swoje obowiązki względem dziecka, jednak jeżeli dojdzie do sytuacji, która bezpośrednio zagraża życiu lub zdrowiu dziecka, władza rodzicielska może zostać odebrana na podstawie jednorazowego zachowania;
  • dziecko przez znaczny czas przebywa w rodzinie zastępczej i utrzymują się powody umieszczenia dziecka w zastępczej pieczy.

W sytuacji gdy przyczyny odebrania władzy rodzicielskiej staną się nieaktualne, władza ta może zostać przywrócona. Samo ustąpienie przyczyny, dla której władza rodzicielska została odebrana, nie jest przyczyną do jej przywrócenia. Niezbędne jest orzeczenie sądu opiekuńczego.

Właściwość miejscowa:

Właściwość miejscową sądu opiekuńczego określa się według osoby małoletniego, a więc przede wszystkim według miejsca jej zamieszkania, a w braku tego – według miejsca pobytu małoletniego.

Zgodnie z art. 568 § 1 k.p.c. sądem opiekuńczym jest sąd rodzinny. Sprawy z zakresu pozbawienia władzy rodzicielskiej rozpoznawane są zatem przed sądem rejonowym wydziałem rodzinnym.

Uczestnicy postępowania:

Uczestnikami postępowania powinni być rodzice małoletniego, jeżeli przysługuje im władza rodzicielska.

Opłata od wniosku:

Zgodnie z art. 23 ust. 1 u.k.s.c. od wniosku pobierana jest opłata stała w kwocie 40 zł. Por. także art. 95 ust. 1 pkt 4 u.k.s.c.


Autor: Sylwia Matura

Do pobrania: WNIOSEK O POZBAWIENIE WŁADZY RODZICIELSKIEJ


A- A A+
A A A